trẻ bị viêm họng

Trẻ Bị Viêm Họng: Nguyên Nhân, Triệu Chứng & Cách Trị

Thanh XuânThanh Xuân
Ngày đăng:
17/12/2020
Ngày cập nhật:
26/1/2021
Tóm tắt nội dung | 

Viêm họng là bệnh lý phổ biến ở trẻ nhỏ, nó là kết quả của việc nhiễm trùng do virus hoặc vi khuẩn. Mặc dù trẻ bị viêm họng thông thường có thể tự khỏi mà không để lại biến chứng, nhưng đôi khi vẫn cần điều trị bằng kháng sinh. Có một số nguyên nhân ít phổ biến hơn gây viêm họng nghiêm trọng hoặc thậm chí đe dọa đến tính mạng của trẻ. Bài viết dưới đây sẽ giới thiệu một số nguyên nhân phổ biến nhất và cách điều trị viêm họng ở trẻ em.

Viêm họng là gì?

Viêm họng ở trẻ là gì

Viêm họng là tình trạng phản ứng viêm niêm mạc và cấu trúc dưới niêm mạc của họng. Họng cấu trúc bởi một ống cơ và màng nằm ở trước cột sống cổ. Họng là nơi tiếp giáp giữa thanh quản và thực quản. nối liền với miệng và đường mũi giống như một chiếc phễu, phần trên mở rộng còn phần dưới thu hẹp. 

Phân loại viêm họng ở trẻ

Phân loại viêm họng ở trẻ

Viêm họng ở trẻ được chia làm 2 loại chính là viêm họng cấp tính và viêm họng mạn tính:

Viêm họng cấp tính

Viêm họng cấp là tình trạng viêm cấp niêm mạc cổ họng của trẻ. Đây là loại viêm họng thường gặp nhất ở trẻ em bao gồm các loại viêm họng như: viêm họng đỏ cấp, viêm họng giả mạc, viêm họng loét hay viêm họng đặc tính. 

Thông thường trẻ bị viêm họng cấp chủ yếu vào mùa đông, khi thời tiết thay đổi. Bệnh có thể xuất hiện đơn lẻ hoặc mắc kèm cùng một số bệnh lý đường hô hấp khác như viêm amidan, viêm VA, viêm mũi…hoặc cảm, cúm…

Viêm họng mạn tính 

Viêm họng mạn tính là tình trạng họng bị viêm kéo dài. Các triệu chứng của bệnh thường kéo dài dai dẳng, mãi không dứt, bệnh sẽ khởi phát bởi những kích ứng nhỏ từ bên ngoài. Viêm họng mạn tính chủ yếu xảy ra ở người lớn còn trẻ hay bị viêm họng cấp. Vì thế bài viết dưới đây sẽ chủ yếu đề cập đến viêm họng cấp ở trẻ nhỏ. 

Các nguyên nhân khiến trẻ bị viêm họng

Nguyên nhân gây viêm họng ở trẻ nhỏ
80% virus gây viêm họng ở trẻ

Có nhiều nguyên nhân gây ra viêm họng ở trẻ nhưng nhiễm trùng do virus hoặc do vi khuẩn là hai nguyên nhân chính gây ra bệnh. 

Do virus

80% trẻ bị viêm họng là do virus. Trẻ nhỏ rất dễ bị virus tấn công vì hệ thống miễn dịch của trẻ còn chưa hoàn thiện và đang trong giai đoạn phát triển. Trẻ trong độ tuổi đến trường cũng dễ bị lây lan cảm cúm, viêm họng của nhau của nhau. Viêm họng do virus thường không quá nguy hiểm và có thể và tự khỏi. 

Viêm họng do virus thường cải thiện trong vòng 3 đến 5 ngày. Sử dụng thuốc giảm đau, thường xuyên súc miệng bằng nước muối và truyền nước thường là những cách điều trị duy nhất cho trẻ. Thuốc kháng sinh trong trường hợp này hầu như không có tác dụng vì kháng sinh không thể tiêu diệt được virus. Ngoài ra việc sử dụng quá nhiều thuốc kháng sinh có thể gây ra các tác dụng phụ như phát ban, tiêu chảy và làm giảm hiệu quả của các kháng sinh. 

Do vi khuẩn

Viêm họng do vi khuẩn chủ yếu là do liên cầu khuẩn tan huyết beta nhóm A.

Viêm họng do vi khuẩn có thể lây truyền qua không khí bằng cách tiếp xúc với dịch tiết từ mũi, họng. 

Viêm mũi hoặc viêm xoang

Viêm mũi hoặc viêm xoang cũng có thể gây ra viêm họng cấp ở trẻ vì chất nhầy từ mũi chảy xuống cổ họng mang theo virus hoặc vi khuẩn gây nhiễm trùng. 

Một số nguyên nhân khác

Một số tác nhân dị ứng có thể gây viêm họng ở trẻ
Một số tác nhân dị ứng có thể gây viêm họng ở trẻ
  • Dị ứng với phấn hoa, nấm mốc, bụi nhà hoặc lông chó mèo cũng là những nguyên nhân phổ biến gây viêm họng cấp ở trẻ.
  • Không khí khô nóng, nghẹt mũi mạn tính, các chất gây ô nhiễm và hóa chất cũng có thể gây kích ứng cổ họng của bé. 
  • Trào ngược dạ dày thực quản khiến axit dạ dày trào ngược lên cổ họng, khiến cổ họng trẻ đau rát và gây viêm nhiễm. 
  • Các khối u ở cổ họng, lưỡi và thanh quản có thể gây đau họng với cảm giác đau lan đến tai kèm theo khó nuốt. 

Các triệu chứng viêm họng ở trẻ nhỏ

Triệu chứng của viêm họng có điểm khác biệt giữa viêm họng do virus và viêm họng do vi khuẩn.

Viêm họng do virus

Các triệu chứng viêm họng do virus ở trẻ có thể bao gồm chảy nước mũi và nghẹt mũi, kích ứng hoặc đỏ mắt, ho, khàn giọng, đau nhức ở vòm miệng. Ngoài ra, trẻ bị nhiễm virus có thể bị sốt và cảm thấy khó chịu. 

Viêm họng do vi khuẩn

Các triệu chứng của viêm họng do liên cầu ở trẻ trên 3 tuổi thường xuất hiện đột ngột, bao gồm sốt trên 38 độ, nhức đầu, đau bụng buồn nôn và nôn. Các triệu chứng khác có thể bao gồm sưng các tuyến ở cổ, có màng mủ trắng ở sau hoặc hai bên cổ họng, có các chấm đỏ nhỏ trên vòm miệng.

Viêm họng do liên cầu không phổ biến ở trẻ từ 2 đến 3 tuổi. Tuy nhiên nó có thể xảy ra ở trẻ nhỏ hơn và gây sốt nhẹ, chảy nước mũi và nghẹt mũi kéo dài. Trẻ dưới 1 tuổi có thể quấy khóc, bỏ ăn và sốt nhẹ.

Hình ảnh viêm họng do liên cầu khuẩn
Hình ảnh viêm họng do liên cầu khuẩn

Phân biệt các triệu chứng viêm họng do vi khuẩn với viêm họng do virus

  • Nguyên nhân do vi khuẩn, trẻ bị viêm họng sốt cao trên 38 độ trong hơn 3 ngày.
  • Cổ họng rất đỏ với những chấm đỏ tươi ở mặt sau vòm họng và có mủ trắng trên amidan. 
  • Sưng hạch cổ.
  • Viêm họng do liên cầu thường gặp nhất vào cuối mùa thu và mùa đông.
  • Trẻ bị đau khi nuốt hoặc ấn vào tuyến cổ.
  • Trẻ không có triệu chứng nào khác ngoài đau họng và sốt. 
  • Đôi khi trẻ có thể đau đầu, đau bụng hoặc nôn mửa.
  • Trẻ có thể có phát ban đặc trưng đi kèm với viêm họng. Nó xuất hiện dưới dạng mụn đỏ, mịn trên khắp cơ thể (ngực, bụng, lưng), thô ráp như giấy nhám. Tình trạng phát ban này là do cơ thể phản ứng với các độc tố do liên cầu khuẩn tạo ra.
Xem thêm: Cách hạ sốt cho trẻ bị viêm họng

Viêm họng có nguy hiểm không?

Hầu hết các trường hợp trẻ bị viêm họng thông thường đều không quá nguy hiểm. Tuy nhiên, viêm họng do liên cầu tan huyết beta nhóm A lại nghiêm trọng hơn rất nhiều vì nó có thể gây ra các biến chứng như viêm khớp, viêm màng trong tim, viêm cầu thận cấp… Do đó, trong trường hợp này cha mẹ cần điều trị viêm họng kịp thời để tránh các biến chứng có thể xảy ra. 

Chẩn đoán viêm họng cho trẻ như thế nào?

Hầu hết các trường hợp viêm họng ở trẻ là do virus gây ra và không cần điều trị. Tuy nhiên, điều quan trọng là phải nhận biết được sớm và ngăn ngừa sự lây lan cũng như nhận biết được viêm họng do liên cầu để ngăn ngừa các biến chứng có thể xảy ra.

Viêm họng do virus hoặc vi khuẩn rất khó phân biệt
Viêm họng do virus hoặc vi khuẩn rất khó phân biệt

Cha mẹ sẽ rất khó để nhận biết viêm họng ở trẻ là do virus hay vi khuẩn. Các bác sĩ sẽ chẩn đoán nó dựa trên các triệu chứng lâm sàng và có thể thực hiện thêm một số xét nghiệm.

Có hai loại xét nghiệm chính để chẩn đoán viêm họng do liên cầu là xét nghiệm nhanh và xét nghiệm nuôi cấy. Cả hai xét nghiệm đều yêu cầu phải ngoáy họng và hai bên cổ họng của trẻ.

Kết quả của xét nghiệm nhanh thường có trong vòng vài phút. Kết quả nuôi cấy thường có trong 24 đến 48 giờ. Nếu xét nghiệm nhanh hoặc nuôi cấy dương tính với liên cầu khuẩn, trẻ sẽ được điều trị bằng kháng sinh. Đối với hầu hết các xét nghiệm nhanh, khi kết quả âm tính, các bác sĩ vẫn phải cấy dịch họng để xác nhận rằng không có liên cầu. 

Điều trị viêm họng cho trẻ

Cách chữa viêm họng cho trẻ phụ thuộc vào nguyên nhân gây ra nó. Viêm họng do liên cầu được điều trị bằng thuốc kháng sinh, trong khi viêm họng do virus được điều trị bằng cách nghỉ ngơi, dùng thuốc giảm đau và các biện pháp khác để giảm triệu chứng.

Điều trị bằng thuốc

Thuốc kháng sinh

Trẻ bị viêm họng do liên cầu khuẩn tan huyết beta nhóm A sẽ được điều trị bằng kháng sinh. 

Loại kháng sinh thường dùng cho trẻ là penicillin hoặc kháng sinh tương tự như penicillin (amoxicillin). Trẻ bị dị ứng với penicillin sẽ được dùng kháng sinh khác để thay thế. Các loại kháng sinh này thường được dùng ở dạng dung dịch hoặc viên nén, viên nang.

Penicillin là kháng sinh đầu tay trong điều trị viêm họng ở trẻ
Penicillin là kháng sinh đầu tay trong điều trị viêm họng ở trẻ

Thuốc giảm đau

Khi trẻ bị đau họng có thể giảm đau cho trẻ bằng các loại thuốc giảm đau như paracetamol (hay còn gọi là acetaminophen – các mẹ lưu ý không nhầm lẫn tránh mua 2 loại thuốc cho bé uống cùng 1 lúc) hoặc ibuprofen. 

Cha mẹ có thể sử dụng Paracetamol bốn đến sáu giờ mỗi lần khi cần thiết nhưng không được dùng quá năm lần trong 24 giờ. Không nên cho trẻ dưới 3 tháng tuổi dùng Paracetamol khi  không có chỉ định của bác sĩ. Liều paracetamol không dựa trên tuổi mà phải tính dựa trên cân nặng của trẻ.

Ibuprofen có thể dùng cách nhau mỗi lần sáu giờ. Không nên cho trẻ dưới 6 tháng tuổi sử dụng Ibuprofen. Liều ibuprofen không dựa trên tuổi mà được khuyến cáo dùng theo cân nặng của trẻ.

Xem thêm: 10 Cách Chữa Viêm Họng Cho Bé Không Dùng Thuốc Kháng Sinh

Chăm sóc trẻ tại nhà

Cho bé uống nhiều nước

Cho bé uống ít nhất 8 ly nước mỗi ngày, có thể thay bằng nước ép táo, nước ép nho… một bát nước luộc gà ấm hoặc trà cũng có thể làm dịu cổ họng cho bé. Ngoài ra, không nên cho bé uống các loại nước trái cây họ cam quýt hoặc các loại súp mặn vì nó có thể khiến cổ họng của bé trở nên đau hơn.

Cho bé uống nhiều nước
Cho bé uống nhiều nước

Súc miệng bằng nước muối

Súc miệng bằng nước muối từ hai đến ba lần mỗi ngày có thể giúp giảm đau họng ở trẻ. Hãy chắc chắn là bé đã nhổ ra sau khi súc miệng nhé. 

Ngậm một viên đá lạnh hoặc uống nước đá

Nghe có vẻ không tưởng nhưng đây thực chất là một biện pháp hữu hiệu giúp làm dịu cơn đau họng ở trẻ. Cha mẹ có thể cho bé ngậm 1 viên đá lạnh hoặc xay nhuyễn hoa quả rồi làm đông đá cho trẻ ngậm để trẻ có thể cảm thấy dễ chịu hơn. 

Các biến chứng thường gặp khi trẻ bị viêm họng

Các biến chứng xảy ra chủ yếu do viêm họng do liên cầu. Các biến chứng có thể là: 

  • Thấp khớp: khi trẻ bị viêm họng do liên cầu, các vi khuẩn có thể kết hợp với các kháng thể trong cơ thể và tấn công van tim, khớp da và các cơ quan khác. 
  • Viêm cầu thận cấp: tương tự như thấp khớp, các cụm vi khuẩn /kháng thể trú ngụ trong thận, gây chảy máu vào nước tiểu và suy giảm chức năng thận.

Hai biến chứng này tuy rất hiếm gặp nhưng vẫn có thể xảy ra. Điều trị viêm họng bằng thuốc kháng sinh hầu như sẽ ngăn ngừa được nguy cơ bị thấp khớp. Nhưng, thuốc kháng sinh lại không thể ngăn ngừa được nguy cơ viêm cầu thận cấp.

Các câu hỏi thường gặp

Trẻ bị viêm họng có nên nằm điều hoà không

Trẻ bị sốt do viêm họng có thể nằm điều hòa nhưng nhiệt độ cần để ở mức trung bình từ 27 đến 29 độ. Đây là mức nhiệt độ lý tưởng giúp bé cảm thấy thoải mái và không làm nặng thêm các triệu chứng của bệnh. Tuy nhiên, không nên cho trẻ nằm điều hòa 24/24 hoặc để quạt gió điều hòa thốc thẳng vào người trẻ. Thường xuyên dọn dẹp phòng ốc, nhà cửa để tránh các yếu tố gây bệnh tấn công trẻ khi nằm điều hòa.

Trẻ bị sốt viêm họng vẫn có thể nằm điều hòa nếu mẹ biết dùng đúng cách
Trẻ bị sốt viêm họng vẫn có thể nằm điều hòa nếu mẹ biết dùng đúng cách

Trẻ bị viêm họng có cần uống kháng sinh

Trẻ bị viêm họng có nên dùng kháng sinh không? Trẻ cần uống kháng sinh nếu được chẩn đoán viêm họng do liên cầu khuẩn tan huyết beta nhóm A gây ra. Trẻ viêm họng do virus không cần thiết phải dùng kháng sinh vì kháng sinh không có khả năng không tiêu diệt được virus. 

Trẻ bị viêm họng sốt mấy ngày

Thông thường trẻ bị sốt viêm họng sẽ kéo dài từ 2 đến 3 ngày. Nếu không được chăm sóc và điều trị bằng các biện pháp đúng đắn sẽ kéo dài lên tới 5 đến 7 ngày. Nếu cha mẹ nhận thấy bé  bị sốt cao trên 38 độ và thời gian kéo dài lâu hơn, hãy đưa trẻ đến các cơ sở y tế.  

Trẻ bị viêm họng sốt nên ăn gì?

Trẻ bị viêm họng sốt cần ăn những thức ăn lỏng như cháo hoặc súp. Những loại thức ăn này rất dễ nuốt và không gây kích ứng cổ họng trẻ. Vậy trẻ bị viêm họng ăn cháo gì? Câu trả lời là các loại cháo gà, cháo chim, cháo thịt băm…đều rất thích hợp và phù hợp với trẻ. Mẹ có thể cho thêm một số loại rau để cung cấp thêm vitamin và khoáng chất cho bé nhé. 

Khi nào cần đưa trẻ đến gặp bác sĩ

Nên đưa trẻ đến gặp bác sĩ nếu bé có các triệu chứng dưới đây:

  • Bé cảm thấy khó thở và không thể nuốt được chất lỏng
  • Amidan của bé có màu đỏ và có những chấm hoặc vết mủ trắng
  • Bé sốt trên 38 độ
  • Cơn đau họng kéo dài lâu hơn so với bình thường
  • Các tuyến gần xương hàm của bé bị sưng và cảm thấy đau khi nuốt.
Đưa trẻ đi khám nếu thấy có các triệu chứng bất thường của bệnh
Đưa trẻ đi khám nếu thấy có các triệu chứng bất thường của bệnh

Lời kết

Trên đây là những kiến thức cần có khi trẻ bị viêm họng. Hy vọng với bài viết này cha mẹ sẽ sớm nhận biết được các triệu chứng của viêm họng, đặc biệt là viêm họng do liên cầu để có biện pháp điều trị kịp thời tránh các biến chứng có thể xảy ra. Khi thấy trẻ có các dấu hiệu bất thường hoặc kéo dài hơn so với thông thường, hãy đưa trẻ đến gặp bác sĩ để được chẩn đoán sớm nhất nhé.

bộ sản phẩm fitobimbi
CÔNG TY CỔ PHẦN DƯỢC PHẨM DELAP
Nhà sản xuất: Via Casa Paradiso 2/A, 23846 Garbagnate Monastero (LC) - Ý (Italia).
Điện thoại: +39 0341 423093
Fax: +39 0341 423433
Email: info@pharmaliferesearch.com
Đ/c trụ sở chính: Biệt thự số L09, lô đất L11, Khu đô thị mới Dương Nội, P.La Khê, Q.Hà Đông, Hà Nội
Đ/c văn phòng giao dịch: Tầng 6, Tòa nhà Viwaseen, số 48 Phố Tố Hữu, P.Trung Văn, Q.Nam Từ Liêm, Hà Nội
Điện thoại: 024.38.80.2288
GPKD số 0101982810 do Sở KH&ĐT thành phố Hà Nội cấp ngày 26/06/2006
XEM THÊM