bệnh ho gà ở trẻ em

Ho Gà Ở Trẻ Em: Nguyên Nhân, Triệu Chứng & Cách Điều Trị

Thanh XuânThanh Xuân
Ngày đăng:
12/11/2020
Ngày cập nhật:
12/11/2020
Tóm tắt nội dung | 

Ho gà là một bệnh lý truyền nhiễm qua môi trường không khí và có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi. Tuy nhiên, ho gà lại đặc biệt nghiêm trọng ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ hơn. Các bậc cha mẹ cần tìm hiểu thật kỹ về bệnh ho gà ở trẻ em và cách phân biệt ho gà với ho thông thường để có thể bảo vệ trẻ trong thời tiết giao mùa sắp tới.

Bệnh ho gà là gì?

Bệnh ho gà (hay còn gọi là Pertussis) là một bệnh truyền nhiễm. Bệnh ho gà gây hỏng lớp niêm mạc mũi, họng và các ống thở của trẻ (khí quản và phế quản) và gây ra ho. Tình trạng ho có thể kéo dài từ hàng tuần đến hàng tháng. Trẻ sau khi ho sẽ tạo ra những âm thanh “khục khục” như tiếng gà kêu.

Bệnh ho gà là gì?

Bệnh ho gà có thể gây bệnh rất nghiêm trọng cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Trẻ lớn hơn thường ởmức độ nhẹ hơn nhưng ho và nôn mửa nhiều vẫn khiến trẻ rất khó chịu. Người lớn có thể bị ho khó chịu kéo dài hơn bình thường rất nhiều.

Nguyên nhân gây bệnh ho gà ở trẻ

Bệnh ho gà do một loại vi khuẩn có tên là Bordetella pertussis gây ra. Khi một người bị nhiễm vi khuẩn có phản xạ ho hoặc hắt hơi, những giọt nhỏ chứa đầy vi khuẩn sẽ được phân tán vào không khí và những ai ở gần đều có thể hít phải.

Bệnh ho gà do vi khuẩn Bordetella pertussis gây ra
Bệnh ho gà do vi khuẩn Bordetella pertussis gây ra

Yếu tố nguy cơ khiến trẻ dễ mắc bệnh ho gà

Bệnh ho gà có thể gặp phải ở mọi lứa tuổi, nhưng bệnh có thể nặng hơn và dễ biến chứng hơn ở những trẻ:

  • Trẻ quá nhỏ chưa được tiêm phòng lần đầu tiên
  • Trẻ sơ sinh dưới 12 tháng tuổi
  • Trẻ sơ sinh không được tiêm đúng liều vắc xin ho gà vào các thời điểm đã định là 6 tuần, 3 tháng và 5 tháng có nguy cơ nhập viện vì ho gà cao gấp 5 lần so với những trẻ được tiêm đúng lịch.
  • Trẻ em có bệnh tim hoặc phổi, hoặc mắc các bệnh lý khác.

Triệu chứng của bệnh ho gà

Biểu hiện ho gà khác nhau tùy vào độ tuổi của trẻ, trẻ càng nhỏ thì các triệu chứng càng nặng hơn.

Trẻ sơ sinh dưới 6 tháng

Trẻ sơ sinh dưới 6 tháng tuổi thường không quấy khóc nhưng sẽ có những biểu hiện sau:

  • Ngừng thở
  • Xanh xao do ho dữ dội
  • Xuất hiện tình trạng cảm lạnh, sau đó ho và khó thở
  • Kiệt sức vì ho quá nhiều
  • Không thể bú vì ho
  • Sút cân vì khó bú và ho nhiều gây nôn.

Trẻ lớn hơn 6 tháng

Ở trẻ nhỏ, bệnh được chia làm 3 giai đoạn:

Giai đoạn khởi phát

Các triệu chứng thường bắt đầu bằng việc chảy nước mũi và nước mắt, sốt nhẹ và hắt hơi – tương tự như cảm lạnh do virus. Tình trạng này kéo dài từ 1 đến 2 tuần.

Giai đoạn toàn phát

Trong 1 đến 2 tuần sau đó, cơn ho sẽ trở nên tồi tệ hơn và bé sẽ bị ho từng cơn. Bé sẽ thở hổn hển giữa những cơn ho và ho có thể khiến bé đỏ mặt. Những cơn ho này có thể kéo dài nhiều phút và khiến trẻ nôn ra thức ăn hoặc khạc ra đờm sau khi ho. Ho sẽ nghiêm trọng hơn sau khi nuốt hoặc ăn vì thế sẽ gây mệt mỏi và đau đớn cho cả cha mẹ và cho bé.

Ho gà kéo dài từng cơn và có thể khiến trẻ nôn mửa
Ho gà kéo dài từng cơn và có thể khiến trẻ nôn mửa

Giai đoạn hồi phục

Đây là giai đoạn phục hồi lâu dài. Các triệu chứng sẽ ít nghiêm trọng hơn nhưng ho vẫn tiếp tục kéo dài trong nhiều tuần.

Bệnh ho gà có nguy hiểm không?

Bệnh ho gà rất nguy hiểm, đặc biệt là ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Các biến chứng của bệnh ho gà rất dễ xảy ra ở độ tuổi này. Bệnh không thể dự đoán trước và có thể trở nên nghiêm trọng hơn rất nhanh. Một số biến chứng nguy hiểm của bệnh ho gà bao gồm:

  • Sút cân ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ
  • Ngừng thở
  • Thiếu oxy
  • Viêm phổi
  • Co giật
  • Chảy máu não gây tổn thương não, có thể gây tử vong.

Khoảng một phần hai số trẻ mắc ho gà nhỏ hơn 12 tháng tuổi phải nhập viện và 1 - 2 trong số 100 trẻ nhập viện tử vong vì nhiễm trùng ho gà. Ho dữ dội có thể gây tạm thời ngừng cung cấp oxy cho não (dẫn tới thiếu oxy). Cứ 1.000 trẻ thì có khoảng 2 trẻ bị ho gà dẫn đến tổn thương não vĩnh viễn, tê liệt, điếc hoặc mù.

Ho gà có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ
Ho gà có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ

Điều trị bệnh ho gà ở trẻ em

Sử dụng thuốc kháng sinh

Mặc dù bệnh ho gà do vi khuẩn gây ra, nhưng thuốc kháng sinh lại không có tác dụng điều trị ho gà khi cơn ho đã bắt đầu. Thuốc chỉ có thể làm giảm mức độ nghiêm trọng của bệnh nếu được dùng từ rất sớm.

Bé cần phải uống kháng sinh trước khi cơn ho xảy ra, nhưng tác dụng có thể cũng không quá rõ rệt. Nếu bé được uống thuốc sớm, thuốc kháng sinh có thể làm giảm thời gian lây nhiễm vi khuẩn từ người này sang người khác, từ 3 tuần xuống 5 ngày.

Lưu ý:

Không có loại thuốc nào có thể làm dứt cơn ho trong bệnh ho gà khi cơn ho đã bắt đầu. Các thuốc giảm ho không có hiệu quả và có thể có nhiều tác dụng không mong muốn nên không khuyến khích sử dụng trong trường hợp này.

Một số biện pháp chăm sóc khác cho bé

  • Luôn giữ ấm cho bé
  • Chia nhỏ bữa ăn cho bé và thường xuyên hơn để ngăn ngừa tình trạng nôn mửa
  • Có thể sử dụng máy tạo độ ẩm để làm dịu chất nhầy và dịu cơn ho
  • Cho bé uống nhiều chất lỏng, có thể là nước lọc, nước trái cây hoặc súp loãng.
  • Vệ sinh nhà cửa sạch sẽ để hạn chế các tác nhân có thể gây ho, ví dụ như khói, bụi…
Cho bé uống nước trái cây để bổ sung nước và làm dịu họng
Cho bé uống nước trái cây để bổ sung nước và làm dịu họng

Phòng ngừa bệnh ho gà ở trẻ

Biện pháp phòng tránh tốt nhất bệnh ho gà ở trẻ sơ sinh là mẹ nên tiêm vắc xin trong thời kỳ mang thai, sau đó tiêm phòng đúng lịch cho trẻ khi trẻ được 6 tuần, 3 tháng và 5 tháng tuổi. Về sau, trẻ nên được nhắc lại bằng vắc-xin tăng cường khi được 4 tuổi và 11 tuổi.

Khi mang thai nếu mẹ được tiêm vắc xin phòng bệnh ho gà, cơ thể sẽ sản sinh ra kháng thể và sẽ truyền qua nhau thai cho trẻ. Điều này giúp bảo vệ trẻ sơ sinh khỏi bệnh ho gà trong vài tháng đầu đời cho đến khi trẻ được tiêm chủng vắc-xin và có thể tự bảo vệ sau này.

Tất cả trẻ đã mắc bệnh ho gà cần hạn chế tiếp xúc với các trẻ khác, không đến trường hoặc nhà trẻ để tránh lây lan cho đến khi trẻ khỏe lại hoặc sau khi đã được điều trị kháng sinh đủ liệu trình hoặc sau 3 tuần kể từ khi bắt đầu xuất hiện các cơn ho.

Các chuyên gia cũng khuyến cáo những người tiếp xúc gần với trẻ sơ sinh trong gia đình, như ông bà, cha mẹ nên tiêm nhắc lại một liều vắc xin ho gà để hạn chế sự lây lan của bệnh.

Tiêm vắc xin là biện pháp hữu hiệu nhất để phòng chống bệnh ho gà

Các câu hỏi thường gặp khi trẻ bị ho gà

Bệnh ho gà có lây không?

Bệnh ho gà rất dễ lây lan, các vi khuẩn lây lan trong không khí dưới dạng giọt. Vì vậy, khi trẻ ho hoặc hắt hơi rất dễ lây truyền cho người khác. Trung bình, mỗi một đứa trẻ bị ho gà có thể truyền bệnh cho 12 người.

Cha mẹ hoặc trẻ lớn hơn trong gia đình nếu đang mắc bệnh ho gà có thể dễ dàng lây truyền sang trẻ sơ sinh hoặc trẻ nhỏ nếu trẻ chưa tiêm chủng đầy đủ.

Bệnh ho gà kéo dài bao lâu?

Bệnh ho gà có thể kéo dài từ hàng tuần đến hàng tháng. Nếu bé bị cảm lạnh do virus thông thường trong vài tuần sau khi khỏi bệnh ho gà thì các cơn ho gà đôi khi sẽ tái phát trong một khoảng thời gian.

Với trẻ đã được tiêm chủng một phần hoặc những trẻ chưa được tiêm nhắc lại vắc xin thì ho gà sẽ kéo dài trong khoảng thời gian ngắn hơn.

Bệnh ho gà có tự khỏi được không?

Hệ miễn dịch của bé sẽ tự tiêu diệt vi khuẩn sau 3 – 4 tuần mà không cần điều trị, vì thế bệnh có thể tự khỏi được. Tuy nhiên những tổn thương gây ra trên đường thở của bé sẽ phải mất nhiều thời gian hơn để hồi phục. Cha mẹ nên kết hợp thực hiện những biện pháp chăm sóc tại nhà cho bé để bé nhanh khỏi hơn và giảm thiểu đau đớn hơn.

Bệnh ho gà cần kiêng những gì?

Khi trẻ bị ho gà, cần hạn chế cho trẻ ăn những thực phẩm dễ gây kích ứng niêm mạc hầu họng của bé như các loại hạt cứng, các loại gia vị cay, nồng như ớt, tiêu…

Hạn chế ăn các thực phẩm chiên rán, nhiều dầu mỡ vì dễ gây khó tiêu và dễ gây nôn mửa.

Hạn chế ăn, uống những thức ăn quá lạnh như kem, nước ngọt có gas vì sẽ làm trầm trọng thêm các cơn ho của trẻ.

Hạn chế cho trẻ ăn kem hoặc đồ lạnh vì có thể làm nặng thêm triệu chứng của trẻ
Hạn chế cho trẻ ăn kem hoặc đồ lạnh vì có thể làm nặng thêm triệu chứng của trẻ

Tránh cho trẻ tiếp xúc với khói bụi, khói thuốc lá…

Bệnh ho gà nên ăn, uống gì?

Trẻ bị ho gà nên ăn uống nhiều nước hoặc nước trái cây để bổ sung nước cho cơ thể, đồng thời làm dịu cổ họng, giảm cơn ho.

Trẻ cũng nên ăn những thức ăn ấm nóng, loãng như cháo, súp, tránh ăn thức ăn rắn, cứng vì có thể gây kích ứng khiến trẻ ho dữ đội hơn.

Bổ sung thêm các loại trái cây để tăng cường vitamin và tăng sức đề kháng cho cơ thể chống lại bệnh tật.

Cha mẹ cũng nên lưu ý rằng, hãy chia nhỏ bữa ăn ra cho trẻ và cho trẻ ăn nhiều lần hơn để hạn chế nôn mửa.

Khi nào cần đưa trẻ đến gặp bác sĩ

Khi cha mẹ nghi ngờ trẻ mắc bệnh ho gà, hãy đưa trẻ đến gặp bác sĩ nếu trẻ có những triệu chứng dưới đây để được chăm sóc và điều trị kịp thời:

  • Trẻ dưới 1 tuổi và tiếp xúc với người mắc bệnh ho gà
  • Trẻ ho kéo dài không dứt và sau khi ho trẻ thường nôn mửa
  • Trẻ bị ho kéo dài hơn 2 tuần
  • Trẻ dưới 3 tháng tuổi bị ho
  • Trẻ phát ra tiếng khục khục khi hít vào hoặc sau khi ho
Đưa trẻ đến gặp bác sĩ trẻ có những biểu hiện nặng hơn
Đưa trẻ đến gặp bác sĩ trẻ có những biểu hiện nặng hơn

Trên đây là những điều cần biết về bệnh ho gà ở trẻ em. Ho gà đặc biệt nguy hiểm, nhất là với trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Vì thế, biện pháp phòng tránh tốt nhất cho trẻ khỏi bệnh ho gà đó là tiêm chủng cho trẻ đầy đủ, đúng lịch, và tiêm nhắc lại cho trẻ khi trẻ từ 4 và 11 tuổi. Ngoài ra, khi trẻ đã mắc bệnh ho gà, cần hạn chế cho trẻ tiếp xúc với người khác để bảo vệ những người xung quanh và cho cả cộng đồng.

bộ sản phẩm fitobimbi
CÔNG TY CỔ PHẦN DƯỢC PHẨM DELAP
Nhà sản xuất: Via Casa Paradiso 2/A, 23846 Garbagnate Monastero (LC) - Ý (Italia).
Điện thoại: +39 0341 423093
Fax: +39 0341 423433
Email: info@pharmaliferesearch.com